پروتز

پروتز های دندانی

پروتز به عضو مصنوعی اطلاق می شود که به عنوان جایگزین عضو طبیعی از دست رفته استفاده می گردد.به طور عام  پروتز های دندانی شناخته شده، شامل دندان مصنوعی یا روکش دندان است. این پروتزها انواع مختلفی دارند، از روکش های ساده ای که برای کمک به ترمیم یک دندان استفاده می شود تا پروتزهای کامل دندان که برای جایگزینی یک دندان بکار برده می شوند و عموما دندان مصنوعی نامیده می شوند، پروتز متحرک و ثابت دندان بنا به دلایل  زیبایی و پزشکی توسط دندانپزشک مورد استفاده قرار می گیرد. بیمارانی که به پروتز نیاز دارد برای گاز گرفتن چیزی به مشکل بر می خورند و همچنین به خاطر نداشتن یک دندان یا ظاهر جسمانی نامناسبی که به دلیل نداشتن دندان پیدا کرده اند، احساس شرم می کنند.

 protez                       

پروتزهای دندانی ثابت

یا به اصطلاح عامه روکش به پروتزهای اطلاق میشوند که به جهت بهبود عملکرد ،محافظت شدن در برابر شکستگی و تامین زیبایی یک دندان یا جایگزینی یک ،دو و یا سه دندان از دست رفته استفاده میشوند.مثلا زمانی که میزان زیادی از تاج دندان از دست رفته و توسط مواد پرکردن دندان ترمیم شده است این نگرانی وجود دارد که در آینده این مجموعه ماده-دندان بشکند،در این حالت که معمولا شامل دندانهای عصب کشی شده هم میشود،فقط دندانی که نیاز به روکش دارد تراش میخورد و به دندانهای مجاور آسیبی نمی رسد.

روکش یک دندان

برای این منظور ابتدا دندان تراش خورده تا فضای کافی جهت نصب روکش محیا شود، سپس قالبگیری به عمل آمده و قالب جهت ساخت روکش به لابراتوار فرستاده می شود.

protez6

protez7بریج چند دندان

زمانی که یک یادو دندان از دست رفته باشد میتوان به وسیله روکش و با روش بریج(پل) این دندان ها را جایگزین نمود. در این روش پل نیاز به حداقل دو پایه دارد که توسط دندان های پایه مجاور ناحیه بی دندانی تامین می گردد .روش کاربه این صورت است که  دندان های پایه مجاور ناحیه بی دندانی تراشیده می شوند تا فضای کافی جهت نصب روکش محیا شود، سپس قالبگیری به عمل آمده و قالب جهت ساخت روکش به لابراتوار فرستاده می شود.

پست

زمانی که حجم عظیمی از تاج دندان ازدست رفته ، جایگزینی تاج دندان توسط پروتزی به نام پست انجام می پذیرد.در این روش توسط مواد مخصوص ، شکل تاج توسط دندانپزشک ساخته شده و جهت تبدیل به فلز به لابراتوار فرستاده می شود.

protez11روکش تمام سرامیک زیبایی

روکش ها بطور معمول دارای یک بیس فلزی هستند که روی آنها چینی ، پخته شده و پوشیده میشود. عیب این روکش ها کدر بودن آن به علت دیده شدن سایه فلز از روی لایه نازک چینی است . در ضمن لبه این روکشها در قسمت لثه تیره رنگ بوده و موجب تغییر رنگ لثه می شود. با سیستم جدید روکش های تمام سرامیک ، دیگر از تیرگی و سیاهی اطراف لثه خبری نیست . باتوجه به اینکه در این روکشها فریم فلزی وجود ندارد ،زیبایی و رنگ این روکش ها نسبت به روکش های معمولی بسیار بهتر و مشابه با دندانهای طبیعی می باشد .

                           

در روکش تمام سرامیک، کل روکش از جنس چینی می باشد. این نوع روکش ها در دندان هایی که از لحاظ زیبایی اهمیت دارند، توصیه می شود.شایان ذکر است که استحکام این نوع روکش نسبت به نوع فلز-چینی کمتر است و در دندان های خلفی به خصوص دندان هایی که دندان هایی که نیروهای جویدنی زیادی را تحمل می کنند، توصیه نمی شود.

روکش های ایمکس ( IPS Empress , E-MAX )

protez12

روکش های زیرکونیا دسته ای از روکش های تمام سرامیک می باشند که از آلیاژی به نام لیتیوم دی سیلیکات ساخته می شوند.این روکش ها دارای شفافیت(ترانسلوسنسی) فوق العاده به همراه استحکام قابل توجه و ماندگاری بالا هستند.

protez13مزایای ایمکس:

  • زیبایی بی مانند
  • بیشترین شباهت از لحاظ شفافیت و درخشندگی به دندان طبیعی
  • کمترین احتمال ترک و لب پرشدگی حتی در مقایسه با زیرکونیا
  • عمر طولانی

در ادامه نمونه ای از درمان های انجام شده توسط ایمکس را ملاحظه میفرمایید:

روکش هایی با بیس زیرکونیا (Zirconia)

زیرکونیم یکی از قدیمی ترین و فراوان ترین عناصر در کره خاکی است و اساس زیرکونیوم اکسید است. (ایتریم باعٍث ایجاد و تثبیت زیرکونیوم دی اکسید می شود). این ماده درجه یک در پیوند اعضای مصنوعی در رشته های پزشکی در دهه های گذشته با موفقیت استفاده شده است و اکنون نیز مورد استفاده قرا می گیرد. این ماده که تولید آن بسیار سخت می باشد، در صنعت دندانسازی نیز به کار می رود. به دلیل ویژگی های بیولوژیکی عالی آن، این روزها زیرکونیوم ماده مناسبی برای ترمیم دندان ها است.

در این نوع روکش ها ،بیس(اساس و پایه استحکامی روکش) از جنس دیرکونیا است و روی کار از جنس چینی ایت که حداکثر زیبایی را به ارمغان می آورد.

protez14مزایای روکش های زیرکونیا:

  • protez15زیبایی و درخشندگی ( ترانسلونسی ) در عالیترین سطح به دلیل عدم بکار رفتن فلز در ساختار آن.
  • قدرت و استحکام بالا حتی بیشتر از فلز.
  • مقاومت بالا نسبت به سایش.
  • تطابق عالی لبه  مارجین ( تراش ) به علت باند فوق العاده با مینای دندان.
  • پائین آوردنرسانایی گرما و سرمایی و الکتریسیته (در دندانهای زنده حساسیت ایجاد نمی شود.)
  • عدم تغییر رنگ لبه لثه ای در طولانی مدت ( مهمترین مزیت زیرکونیا )، در روکش PFM  متاسفانه بعد ازگذشت مدتی لبه لثه ممکن است به علت  با فلز بکار رفته در ساختارآن ،یا تحلیل لثه و عریان شدن طوق دندان تیره دیده می شود. 
  • سازگاری بسیار بالا با بافت زنده دندان و جلوگیری از تورم و تحلیل لثه.
  • عدم وجود مواد حساسیت زا و عدم وجود مواد سرطان زا به علت کیفیت بالای ماده.
  • روکش های با بیس زیرکونیا در تمامی دندان هایی که نیاز به روکش دارند قابل استفاده هستند و این خاصیت را مدیون استحکام بالای خود هستند.

روکش های متال سرامیک

آنچه که تا همین اواخر به عنوان روکش بیشتر مواقع در مطبهای دندانپزشکی استفاده میشود همین نوع روکش است.در واقع بخش فلزی دور تا دور دندان را پوشش میدهد و به عنوان بخش هسته ای استحکام روکش را سبب میشود و پرسلن یا چینی روی آن ،زیبایی روکش را منجر میشود. در واقع ترکیبی از زیبایی و استحکام.

protez16مزایا 

  • استحکام بالا تر در مقایسه با تمام سرامیک ها و کمتر از زیرکونیا
  • تطابق خوب فلز با دندان

معایب

  • سایش دندان مقابل در مواردی که گلیز روکش از بین رفته است
  • احتمال ترک یا پریدگی چینی روکش
  • بعضی موارد فلز لبه روکش دیده میشود ، به ویژه بعد از تحلیل لثه که این اتفاق ناخوشایندی است به ویژه در دندانهای قدامی
  • زیبایی متوسط